გაზიარება | ბეჭდვა | ელ.ფოსტა
კოვიდ-19-ის პანდემიის დროს ბავშვები სკოლიდან გამოთიშულები ან ორ წლამდე Zoom-ის საშუალებით დაბალი ხარისხის განათლების მიღების პირები იყვნენ. რა ალტერნატივები არსებობდა? სამწუხაროდ, „ახალი კურსის“ შემდეგ, ფედერალურმა მთავრობამ მკაცრად შეზღუდა მოზარდებისთვის მომგებიანი დასაქმების შესაძლებლობები. თუმცა, ახალი მტკიცებულებები ადასტურებს, რომ ბავშვების სამსახურიდან გათავისუფლება მათ ფსიქიკური ჯანმრთელობის პრობლემებისგან არ იცავს.
მიუხედავად ამისა, ბოლო წლებში ბავშვებისთვის სამსახურის დაწყების შეთავაზება საკამათო გახდა. მოზარდების დასაქმების საფრთხეების შესახებ ექსპერტების სიების პოვნა ადვილია. კალიფორნიის მოზარდებისთვის განკუთვნილმა თერაპიის ქსელმა, Evolve Treatment Center-მა, ცოტა ხნის წინ ჩამოთვალა... სამუშაოს შესაძლო „უარყოფითი მხარეები“:
- სამსახურმა შეიძლება სტრესი შემატოს ბავშვის ცხოვრებას.
- სამსახურმა შეიძლება ბავშვები ისეთ ადამიანებსა და სიტუაციებში გააჩინოს, რისთვისაც ისინი შესაძლოა მზად არ იყვნენ.
- მოზარდს, რომელიც სამსახურში მუშაობს, შეიძლება ეგონოს, რომ ბავშვობა ძალიან ადრე მთავრდება.
თუმცა სტრესი ცხოვრების ბუნებრივი ნაწილია. უცნაურ პერსონაჟებთან ან უაზრო უფროსებთან ურთიერთობამ შეიძლება ბავშვებს გაცილებით მეტი ასწავლოს, ვიდრე საჯარო სკოლის ზარმაცი მასწავლებლისგან. და რაც უფრო მალე დასრულდება ბავშვობა, მით უფრო მალე შეძლებენ ახალგაზრდები დამოუკიდებლობის განცდას - პიროვნული ზრდის ერთ-ერთ უდიდეს მამოძრავებელ ძალას.
როდესაც 1970-იან წლებში სრულწლოვანი გავხდი, სკოლის შემდეგ ან ზაფხულში რამდენიმე დოლარის შოვნის მცდელობაზე უფრო ბუნებრივი არაფერი იყო. საშუალო სკოლაში საშინლად მოწყენილობა მქონდა და სამსახური იმ წლებში ერთ-ერთ იმ მცირერიცხოვან ლეგალურ სტიმულატორს წარმოადგენდა, რაც ვიპოვე.
ფედერალური შრომის კანონმდებლობის წყალობით, 16 წლამდე ფაქტობრივად ამიკრძალეს არასასოფლო-სამეურნეო სამუშაოს შესრულება. ორი ზაფხულის განმავლობაში კვირაში ხუთი დღე, დღეში თითქმის ათი საათი ვმუშაობდი ატმის ბაღში, საათში 1.40 დოლარს ვშოულობდი და კისერსა და ხელებზე სახლში მიმატანდა ატმის ბეწვს. გარდა ამისა, ხეებზე შემხვედრი გველებისთვის გასართობი დანამატი არ იყო, სანამ კისრიდან ატმებით სავსე მძიმე ლითონის ვედრო მეხვეოდა.
სინამდვილეში, ეს სამსახური კარგი მომზადება იყო ჩემი ჟურნალისტური კარიერისთვის, რადგან ოსტატი გამუდმებით მლანძღავდა. ის იყო 20 წლის პენსიაზე გასული არმიის წვრთნების სერჟანტი, რომელიც გამუდმებით ღრენდა, გამუდმებით ეწეოდა და გამუდმებით ახველებდა. ოსტატი არასდროს მიხსნიდა, თუ როგორ უნდა შეესრულებინა დავალება, რადგან ურჩევნია შემდეგ მკაცრად გინება, თუ არასწორად გააკეთებდი. „რა ჯანდაბა გჭირს, რედ?“ სწრაფად გახდა მისი სტანდარტული რეფრენი.
იმ ბაღში მომუშავე არავინ არასდროს ყოფილა „წარმატების ყველაზე დიდი ალბათობით მიღწეულის“ ტიტულის მფლობელი. თუმცა, ერთმა კოლეგამ, მეტ-ნაკლებად, მთელი ცხოვრება ფილოსოფიური შთაგონება მომცა. ალბერტი, გამხდარი 35 წლის მამაკაცი, რომელიც ყოველთვის შავ თმას უკან ისვამდა, ცხოვრებისეული ატრაქციონის დროს ვისკისგან გამოწვეულ უამრავ ავარიას გადაურჩა.
იმ დროს ახალგაზრდებს აშინებდნენ, რომ პოზიტიურად ეფიქრათ იმ ინსტიტუტებზე, რომლებიც მათ ცხოვრებას აკონტროლებდნენ (მაგალითად, სამხედრო სავალდებულო სამსახურში გაწვევა). ჩემი გამოცდილებით, ალბერტი სიახლე იყო: კეთილი ბუნების ადამიანი, რომელიც გამუდმებით დასცინოდა. ალბერტის რეაქცია ცხოვრებაში თითქმის ყველაფერზე ორი ფრაზისგან შედგებოდა: „ეს ნამდვილად მწვავს!“ ან „არაფერია!“.
16 წლის შემდეგ, ერთი ზაფხული ვიმუშავე ვირჯინიის გზატკეცილების დეპარტამენტი... როგორც დროშის ოფიცერი, მე ვაჩერებდი მოძრაობას, სანამ საგზაო მოძრაობის თანამშრომლები უსაქმურად ატარებდნენ დროს. ქვეყნის შორეულ ნაწილში ცხელ დღეებში მძღოლები ხანდახან ცივ ლუდს მესროდნენ, როცა გვერდით ჩაუვლიდნენ. დღესდღეობით, ასეთი წყალობა შეიძლება ბრალდების საფუძველი გახდეს. სამუშაოს საუკეთესო ნაწილი ჯაჭვური ხერხის გამოყენება იყო - კიდევ ერთი გამოცდილება, რომელიც გამომადგა მომავალ კარიერაში.
ბადთან ერთად „გზაში მკვლელობის გზებზე“ ვმონაწილეობდი, კეთილ, ჟელესებრ მუცელიან სატვირთოს მძღოლთან, რომელიც ყოველთვის ყველაზე იაფ და საზიზღარ სიგარს - Swisher Sweets-ს - ღეჭავდა. ჩემს მიერ მოწეული სიგარები 50 დოლარით მეტი ღირდა, ვიდრე ბადის, მაგრამ ვცდილობდი, მის გვერდით არ მეხუმრა.
გზის პირას მკვდარი ცხოველის დასამარხად ორმო უნდა ამეთხარა. ამას შეიძლებოდა ნახევარი საათი ან მეტი დასჭირვებოდა. ბადის მიდგომა უფრო ეფექტური იყო. ნიჩბებს ცხოველის ქვეშ მჭიდროდ ვდებდით — ველოდებოდით, სანამ მანქანები არ გაივლიდნენ — შემდეგ კი გვამს ბუჩქებში გადავყრიდით. მნიშვნელოვანი იყო, რომ სამუშაოს მოწევისთვის გამოყოფილი დრო არ დაგვეკარგა.
მე ისეთ ეკიპაჟში დამნიშნეს, რომელიც შესაძლოა პოტომაკის სამხრეთით და ალეგენის აღმოსავლეთით ყველაზე ზარმაცი ყოფილიყო. მათი საპატიო კოდექსი ნელა და უყურადღებო სტანდარტებით მუშაობა იყო. ყველას, ვინც უფრო მეტს შრომობდა, უსიამოვნებად, თუ საფრთხედ არა, აღიქვამდნენ.
ყველაზე მნიშვნელოვანი, რაც ამ ჯგუფისგან ვისწავლე, ის იყო, თუ როგორ არ უნდა მესროლა ნიჩბით. ნებისმიერ იუკა-პუკს შეუძლია ღრენა და მასალის გადატანა A წერტილიდან B წერტილში. ჯორის მსგავსი აქტივობის ხელოვნებად გადაქცევას პრაქტიკა და გამჭრიახობა სჭირდება.
ნიჩბით სწორად არ სრიალების მიზნით, ნიჩბის სახელური ქამრის ბალთის ზემოთ უნდა იყოს, სანამ ნიჩაბი ოდნავ წინ უნდა იყოს გადახრილი. მნიშვნელოვანია, რომ დახრისას ორივე ხელი ჯიბეებში არ გეჭიროთ, რადგან ამან შეიძლება ხელი შეუშალოს დამკვირვებლებს „მიმდინარე სამუშაოს“ ამოცნობაში. მთავარია, გულდასმით გამოთვალოთ, თუ სად მოგიტანთ თქვენი შემდეგი ძალისხმევის მაქსიმალურ შედეგს.
იმ ზაფხულს ამ ჯგუფის ერთ-ერთი ამოცანა ახალი გზის მშენებლობა იყო. ჯგუფის ოსტატის თანაშემწე აღშფოთდა: „რატომ გვავალდებულებს შტატის მთავრობა ამის გაკეთებას? კერძო ბიზნესებს შეუძლიათ გზის გაცილებით ეფექტურად და იაფად აშენება“. მისმა კომენტარმა გამაოგნა, მაგრამ ზაფხულის ბოლოს გულითადად დავეთანხმე. საავტომობილო გზების დეპარტამენტს არ შეეძლო კომპეტენტურად ორგანიზება გაეწია გზის შუაგულში ზოლების შეღებვაზე. გზატკეცილის მიმართულების ნიშნების განთავსებაც კი რეგულარულად ხდებოდა უხარისხოდ.
მიუხედავად იმისა, რომ ადვილად შევეჩვიე სამთავრობო სამსახურს, პარასკევ საღამოობით ადგილობრივ საკინძავში ძველი წიგნებით სავსე ყუთებით სავსე სატვირთო მანქანების გადმოტვირთვას ვაკეთებდი. ამ სამუშაოს ანაზღაურება ფიქსირებული იყო, ნაღდი ფულით, რაც, როგორც წესი, საავტომობილო გზების დეპარტამენტის ხელფასს ორმაგად ან სამჯერ აღწევდა.
საავტომობილო გზების დეპარტამენტის მიზანი ენერგიის დაზოგვა იყო, წიგნების საკინძავში კი დროის დაზოგვა - რაც შეიძლება სწრაფად დაესრულებინა საქმე და შაბათ-კვირის არეულობაზე გადასულიყო. სამთავრობო სამუშაოების დროს დრო ჩვეულებრივ უარყოფით მნიშვნელობას იძენდა - რაღაცას, რაც უნდა მოეკლა.
ბავშვებმა პირველი სამსახურიდან მთავარი რამ უნდა ისწავლონ, არის საკმარისი ღირებულების შექმნა, რომ ვინმემ ნებაყოფლობით გადაუხადოს მათ ხელფასს. მოზარდობის წლებში ბევრ სამუშაოზე ვმუშაობდი - თივის შეკვრაში, გაზონის თიბვაში და მშენებლობაზე მუშაობაში. ვიცოდი, რომ ცხოვრებაში საკუთარი ხარჯების გადახდა მომიწევდა და ამ სამსახურებმა ადრე და ხშირად დაზოგვის ჩვევა ჩამინერგა.
თუმცა, დღევანდელი საყოველთაოდ მიღებული შეხედულების თანახმად, მოზარდები არ უნდა იყვნენ რისკის ქვეშ ისეთ სიტუაციაში, სადაც შეიძლება საკუთარ თავს ზიანი მიაყენონ. მოზარდების დასაქმების მტრები იშვიათად აღიარებენ, რომ მთავრობის „გამოსწორებები“ რუტინულად უფრო მეტ ზიანს აყენებს, ვიდრე სიკეთეს. საავტომობილო გზების დეპარტამენტთან ჩემმა გამოცდილებამ დამეხმარა სწრაფად ამეღო სამთავრობო დასაქმებისა და სასწავლო პროგრამების საფრთხეები.
ეს პროგრამები იყო სანახაობრივად წარუმატებელი აღმოჩნდა, ვიდრე ნახევარი საუკუნე. 1969 წელს, გენერალურმა ბუღალტერიის ოფისმა (GAO) დაგმო ფედერალური ზაფხულის დასაქმების პროგრამები, რადგან ახალგაზრდებმა „უკან დაიხიეს იმის წარმოდგენაში, თუ რა უნდა მოეთხოვათ გონივრულად გადახდილი ხელფასის სანაცვლოდ“.
1979 წელს, GAO-მ განაცხადა, რომ პროგრამაში მონაწილე ქალაქელი მოზარდების აბსოლუტური უმრავლესობა „მუშაობდა ისეთ ადგილას, სადაც კარგი სამუშაო ჩვევები არ იყო შეძენილი ან განმტკიცებული, ან სამუშაოს რეალურ სამყაროში მოლოდინების შესახებ რეალისტური წარმოდგენები არ იყო ჩამოყალიბებული“. 1980 წელს, ვიცე-პრეზიდენტ მონდეილის ახალგაზრდების უმუშევრობის სამუშაო ჯგუფმა განაცხადა: „კერძო დასაქმების გამოცდილება პოტენციური დამსაქმებლებისთვის გაცილებით მიმზიდველად ითვლება, ვიდრე საჯარო სამსახური“ სამთავრობო პროგრამებით გამოწვეული ცუდი ჩვევებისა და დამოკიდებულებების გამო.
„სამუშაოს შექმნა“ და „ყალბი სამუშაო“ ახალგაზრდებისთვის სერიოზული ზიანის მომტანია. თუმცა, იგივე პრობლემები არსებობდა პროგრამებშიც. ობამას ეპოქაშიბოსტონში, ფედერალური სუბსიდირების მქონე ზაფხულის სამუშაო ადგილების მუშაკებმა აკვარიუმის სტუმრების მისასალმებლად თოჯინები ჩაიცვეს. ლორელში, მერილენდის შტატში, „მერის ზაფხულის სამუშაოების“ მონაწილეებმა დრო დაუთმეს „შენობის ესკორტის“ ფუნქციას. ვაშინგტონში, ბავშვებს ანაზღაურებას უხდიდნენ „სკოლის ეზოს პეპლების ჰაბიტატების“ დამუშავებაში და ქუჩებში „მწვანე ზაფხულის სამუშაო კორპუსის“ შესახებ ბროშურებით აავსეს. ფლორიდაში, სუბსიდირებული ზაფხულის სამუშაო ადგილების მონაწილეებმა „მტკიცე ხელის ჩამორთმევა ივარჯიშეს, რათა დამსაქმებლებმა სწრაფად გააცნობიერონ მათი მუშაობის სერიოზული განზრახვა“. Orlando Sentinel და ხალხი ფიქრობს, რატომ არ შეუძლია ამდენ ახალგაზრდას „სამუშაოს“ მნიშვნელობა გაიგოს.
ბავშვების მოვლა სოციალური მუშაკებისთვის დასაქმების პროგრამა იყო, თუმცა სავარაუდო ბენეფიციარებისთვის კატასტროფა აღმოჩნდა. მოზარდების მონაწილეობა სამუშაო ძალაში (16-დან 19 წლამდე ასაკის პირებისთვის) შემცირდა 58 პროცენტიდან 1979 წელს ეს მაჩვენებელი 42 წელს 2004 პროცენტამდე და 35 წელს დაახლოებით 2018 პროცენტამდე შემცირდა. საქმე იმაში არ არის, რომ სამსახურის პოვნის ნაცვლად, ბავშვები სახლში რჩებიან და შექსპირს კითხულობენ, ალგებრას ეუფლებიან ან პროგრამირებას სწავლობენ.
რადგან მოზარდები სამსახურის მეშვეობით ნაკლებად იყვნენ ჩართულნი საზოგადოებაში, ფსიქიკური ჯანმრთელობის პრობლემები გაცილებით გავრცელებული გახდა. დაავადებათა კონტროლისა და პრევენციის ცენტრებმა დაადგინეს, რომ „პანდემიამდე 10 წლის განმავლობაში, მუდმივი სევდისა და უიმედობის გრძნობები, ასევე სუიციდური აზრები და ქცევები...“დაახლოებით 40 პროცენტით გაიზარდა ახალგაზრდებს შორის.”
პრობლემური თინეიჯერული წლები კამპუსში ბნელ მოსავალს იძლევა. ეროვნული კოლეჯის ჯანმრთელობის შეფასების მონაცემებით, 2008-დან 2019 წლამდე შფოთვის დიაგნოზის მქონე ბაკალავრიატის სტუდენტების რიცხვი 134 პროცენტით გაიზარდა, დეპრესიის - 106 პროცენტით, ბიპოლარული აშლილობის - 57 პროცენტით, ყურადღების დეფიციტისა და ჰიპერაქტიურობის - 72 პროცენტით, შიზოფრენიის - 67 პროცენტით და ანორექსიის - 100 პროცენტით.
ეს მაჩვენებლები პანდემიის შემდეგ გაცილებით უარესია. როგორც ფსიქიატრმა თომას სასმა აღნიშნა, „ყველაზე დიდი ტკივილგამაყუჩებელი, საძილე, სტიმულატორი, დამამშვიდებელი, ნარკოტიკული და გარკვეულწილად ანტიბიოტიკიც კი - მოკლედ, ყველაზე ახლოს არის ნამდვილი პანაცეა – სამედიცინო მეცნიერებისთვის ცნობილი არის სამუშაო.“
მათ, ვინც წუხს იმ საფრთხეებზე, რომლებსაც მოზარდები სამსახურში აწყდებიან, უნდა გააცნობიერონ „ალტერნატიული დანაკარგები“, რაც ახალგაზრდების ბავშვობისა და დამოკიდებულების გაგრძელებას უკავშირდება. რა თქმა უნდა, სამუშაო ადგილზე საფრთხეები არსებობს. მაგრამ, როგორც თორომ გონივრულად აღნიშნა, „კაცი იმდენივე რისკის ქვეშაა, რამდენსაც გარბის“.
-
ჯეიმს ბოვარდი, 2023 წლის ბრაუნსტოუნის სტიპენდიანტი, არის ავტორი და ლექტორი, რომლის კომენტარებიც ეხება მთავრობაში ძალაუფლების ფლანგვის, წარუმატებლობის, კორუფციის, ნეპოტიზმისა და ბოროტად გამოყენების მაგალითებს. ის არის USA Today-ის სვეტის ავტორი და ხშირად წერს The Hill-ის სტატიებს. ის არის ათი წიგნის ავტორი, მათ შორის „ბოლო უფლებები: ამერიკული თავისუფლების სიკვდილი“.
ყველა წერილის ნახვა