გაზიარება | ბეჭდვა | ელ.ფოსტა
2020 წლის მარტში, სრულიად შეძრწუნებული ვიყავი მასობრივი პანიკის და ირაციონალური ქცევის ცუნამით ჩემს საზოგადოებასა და მთელ მსოფლიოში, რაც გამოწვეული იყო მოახლოებული პანდემიის საფრთხით. დიდ დროს ვუთმობდი სოციალურ მედიაში სხვებთან ურთიერთობას, ვცდილობდი დამემშვიდებინა ირაციონალური ტერორი, რომელიც საბოლოოდ გამოიწვევდა ხანგრძლივ, კატასტროფულ და არაეფექტურ შეჩერებებს და სიცოცხლის დასასრულს, როგორც ეს ყველამ იცოდა.
დიახ, ამბავი ცუდი იყო და პროგნოზები უარესი, მაგრამ უკვე ჩანდა, რომ ვირუსის შეჩერება ფართო მოსახლეობაში შეუძლებელი იყო და რომ დრაკონულ ზომებს შეეძლოთ უზარმაზარი თანმდევი ზიანის გამოწვევა აშკარა სარგებლის გარეშე. სკოლები იკეტებოდა, მიუხედავად ადრეული ცნობებისა, რომ ბავშვები მძიმე დაავადების მიმართ მგრძნობიარენი არ იყვნენ. საზოგადოებრივი ჯგუფები კარებს სწორედ მაშინ კეტავდნენ, როდესაც ეს ყველაზე მეტად იყო საჭირო. ხალხი თავს არიდებდა ნათესავებს, განსაკუთრებით მოხუცებს.
იყო სირბილი ნიღბებსა და სხვა პირადი დამცავი აღჭურვილობაზე, მიუხედავად იმისა, რომ საზოგადოებრივი ჯანდაცვის წარმომადგენლები აფრთხილებდნენ მათ არაეფექტურობის შესახებჟურნალისტები, ექიმები, მეცნიერები და პოლიტიკოსები არაერთგვაროვან სიგნალებს ავრცელებდნენ, რაც გაურკვევლობას ზრდიდა და პანიკას აღვივებდა. სამეცნიერო კვლევები ჰიპერპოლიტიზებული ხდებოდახალხი შეშინებული იყო და კარგავდა კონტროლს საკუთარ ცხოვრებაზე და უსაფრთხოების განცდას, ამიტომ მზად იყვნენ გაეკეთებინათ ყველაფერი, რაც საჭირო იყო ამ მდგომარეობის დასაბრუნებლად.
როდესაც ვესაუბრე თემის წევრებს ან სოციალურ მედიაში სხვებს, ცხადი გახდა, რომ ბევრს არ ჰქონდა მათ გარშემო არსებული მიკრობული სამყაროს შესახებ ელემენტარული ცოდნაც კი. ზოგი ისე იქცეოდა, თითქოს გარეთ გასვლაც კი, იმ ოთახებში ყოფნაც კი, რომლებსაც რამდენიმე დღის წინ სხვები იკავებდნენ, ან სხვა ადამიანის მიერ შეხებულ ნებისმიერ საგანთან შეხებაც კი სახიფათო იყო.
ძალიან ცოტა ადამიანს ესმოდა ისეთი ცნებები, როგორიცაა მძიმე დაავადების ასაკობრივი სტრატიფიკაცია, ჯვარედინი დამცავი იმუნიტეტი, კოლექტიური იმუნიტეტი ან შემთხვევების ან ინფექციების სიკვდილიანობის მაჩვენებლები და თითქმის არავინ აღიარებდა იმ ფაქტს, რომ მაღალი გადამდებლობის SARS-CoV-2 უკვე არსებობდა და ვრცელდებოდა ისეთი სიხშირითა და სიჩქარით, რომ მისი შეჩერება პრაქტიკულად შეუძლებელს გახდიდა. მათ წარმოდგენა არ ჰქონდათ პანდემიაზე რეაგირების ისტორიისა და პანდემიამდელი კონსენსუსის შესახებ, თუ რა იყო მიღწევადი და რა - არა.
მიკრობები და თქვენ: ურთიერთდამოკიდებული ურთიერთობა
რაც უფრო მეტს ვფიქრობდი ამაზე, მით უფრო მეტად ვხვდებოდი, რომ თანამედროვე სამყაროში ცხოვრებამ ადამიანების უმეტესობას, მათ შორის ჟურნალისტებს, პოლიტიკოსებს, ექიმებს და ბევრ მეცნიერსაც კი, ნაკლებად ან საერთოდ არ აფასებს, თუ რამდენად მნიშვნელოვანია მიკრობებთან ურთიერთობა მათი ჯანმრთელობისთვის. არა მხოლოდ ბაქტერიებსა და სოკოებს, არამედ ვირუსებსაც.
ბევრი ფიქრობს, რომ სასარგებლო ბაქტერიები, სოკოები ან ვირუსები მხოლოდ მკვდარი ბაქტერიები, სოკოები ან ვირუსებია. ეს უბრალოდ სიმართლეს არ შეესაბამება, რადგან ადამიანები სათანადო განვითარებისთვის ამ მიკრობებთან კონტაქტი, მათი კოლონიზაცია და ინფიცირება სჭირდებათ, რადგან ჩვენ... ანტიმყიფე ორგანიზმები. ჩვენ გვჭირდება გარემოს გამოწვევები, რათა გადავრჩეთ და აყვავდეთ მასში.
ეს ახალი კონცეფცია არ არის, სინამდვილეში, ის ძალიან ძველია. თუმცა, ადამიანის ჯანმრთელობაში მყიფეობის საწინააღმდეგო კონცეფცია დროთა განმავლობაში გაქრა უპრეცედენტო სიუხვისა და ტექნოლოგიური მიღწევების თანამედროვე სამყაროში, რომელმაც მიაღწია იმ ეტაპს, რომ ბევრის აზრით, ნულოვანი რისკის მქონე, ინფექციური დაავადებებისგან თავისუფალი სუფთა სამყარო მიუწვდომელია. საუკეთესო შემთხვევაში, ეს არარეალურია, უარეს შემთხვევაში კი - ბოდვითი.
კრიტიკოსები უცვლელად იტყვიან, რომ მე ვაკნინებ სერიოზული ინფექციების საფრთხეს, თუმცა არ ვეთანხმები. რა თქმა უნდა, არსებობს გარკვეული მიკრობული ინფექციები ან ზემოქმედება, რომელთა თავიდან აცილებაც შესაძლებელია და უნდა მოხდეს, მაგრამ ეს არ ცვლის იმ ფაქტს, რომ არსებობს ისეთი ინფექციები, რომელთა თავიდან აცილებაც შეუძლებელია ან არ უნდა მოხდეს, ან რომ არსებობს ინდივიდუალური მკურნალობის ან პოპულაციის დონის შერბილების კომპრომისები, რომელთა იგნორირება შეუძლებელია, მაგრამ მაინც. აშკარად ყოფილამიკრობებთან ჩვენი ურთიერთობა დამაბალანსებელი აქტია, რომელიც მკვეთრად დაბლა დაიხია.
წარმოგიდგენთ უსაფრთხოების კულტურა
არ არსებობს ერთი კონკრეტული ადამიანი ან თუნდაც ადამიანთა მცირე ჯგუფი, რომელსაც პანდემიაზე კატასტროფული რეაგირების გამო შეიძლება დაადანაშაულონ. პოლიტიკოსები საკმარისად ძლიერები არ არიან და სამთავრობო უწყებები საკმარისად კომპეტენტურები, რომ დახვეწილი სუპერბოროტმოქმედების კაბალების მსგავსად იმოქმედონ, მაშინაც კი, თუ მათი ხელოვნური ტირანია ზოგიერთისთვის ორგანიზებული და მიზანმიმართული ჩანს.
სამაგიეროდ, ბევრ განვითარებულ ქვეყანაში პანდემიაზე კატასტროფული რეაგირების ძირითადი პრობლემა კულტურულია, კულტურა, რომელიც უსაფრთხოებას თავის ერთ-ერთ უმაღლეს ღირსებად, რისკს კი - ყველაზე დაბალ მანკიერებად მიიჩნევს. რა თქმა უნდა, არსებობს უამრავი ოპორტუნისტი, რომლებმაც ისარგებლეს პანდემიით, რათა თავი საკუთარი ფილმის გმირებად წარმოეჩინათ, პოლიტიკური ძალაუფლების მოსაპოვებლად ან უბრალოდ ფულის საშოვნელად. თუმცა, ეს ადამიანები დაავადების გამომწვევი მიზეზი კი არა, მისი სიმძიმის სიმპტომია. ჩვენი უსაფრთხოების კულტურა სრულად უწყობდა ხელს მათ დესტრუქციულ ქცევას და სწორედ აქ დევს რეალური პრობლემა.
მათ ღირსშესანიშნავ წიგნში, The Coddling of American Mind, ჯონათან ჰეიდტმა და გრეგ ლუკიანოფმა ტერმინი „სეიფთიზმი“ შემოიღეს კულტურული ცვლილების აღსაწერად, რომელმაც კოგნიტური დისონანსის თავიდან აცილება ჭეშმარიტების ძიებაზე მაღლა დააყენა. ცვლილება, რომელიც ბოლო ორი ათწლეულის განმავლობაში ამერიკულ უნივერსიტეტებში მტკივნეულად აშკარა იყო. თავიანთ წიგნში ისინი ანეკდოტებს აერთიანებენ კვლევებთან, რომლებიც დეტალურად აღწერენ, თუ როგორ მოწამლა ამ ცვლილებამ აკადემიური აღმოჩენების ჭა და როგორ გახადა უნივერსიტეტები და კოლეჯის კურსდამთავრებულები სრულიად უუნარო ფუნქციონირებისთვის ნიუანსებითა და გაურკვევლობით სავსე პლურალისტურ სამყაროში.
სტუდენტებისთვის საკუთარი თავის მყიფე მსხვერპლად აღქმის მრავალწლიანი სწავლების შემდეგ, გასაკვირი არ უნდა იყოს, რომ ამ შეხედულებების სისტემამ ფართო საზოგადოებაში შეაღწია, რამაც პოლიტიკური პოლარიზაციის უპრეცედენტო ტალღა გამოიწვია. სოციალური მედიის წრეებსა და ურბანულ და სოფლის თემებში ადამიანების თვითდაყოფა ვირტუალურ და რეალურ ბუშტებად სულ უფრო აშკარა ხდება.
მედიაორგანიზაციები სპეციალურად სპექტრის ბოლოების პოლიტიკურ პრეფერენციებს ითვალისწინებენ და ფრთხილობენ, რომ არ შეურაცხყონ თავიანთი აუდიტორიის გრძნობები. ინტელექტუალური რისკის თავიდან აცილების დაძაბული ატმოსფერო ნორმალურ მოვლენად იქცა, სადაც დადგენილი საზღვრების გადაკვეთა ბრბოს მიერ დაწესებულ ცენზურას იწვევს.
ჰაიდტი და ლუკიანოვი განმარტავენ, რომ ადამიანები და მათი იდეები სხვების მიერ უნდა იქნას გამოწვეული, განსაკუთრებით ახალგაზრდა ასაკში, რათა ისინი რაციონალურ, ტოლერანტულ და კარგად ადაპტირებულ ზრდასრულებად ჩამოყალიბდნენ. ისინი იმუნურ სისტემას ანტიმყიფე სისტემის ნათელ მაგალითად იყენებენ; მას აქვს მეხსიერება და სწრაფად და სპეციფიკურად რეაგირებს ინფექციის ან ვაქცინაციის შემდეგ რეინფექციებზე და უზრუნველყოფს დაცვას ნაკლები თანმხლები ზიანით. იმუნური სისტემა ვერ ისწავლის, თუ მას გამოწვევა არ დაეკისრება და ვერც ადამიანები, თუ ისინი თავიანთი ცრურწმენებით არიან დაცულნი.
მაგრამ არის თუ არა იმუნური სისტემა ანტიმყიფე სისტემის ნათელი მაგალითი, რომლის გაგებაც უსაფრთხოების კულტურაზე აღზრდილ ადამიანებს შეუძლიათ? მე იმუნოლოგი ვარ და ეს სულაც არ არის ნათელი SARS-CoV-2 პანდემიის თითქმის ორი წლის შემდეგ. ცოდნა, რომ იმუნიტეტი დამცავი და მდგრადია ინფექციისგან გამოჯანმრთელების შემდეგ ადამიანების უმეტესობაში, იმუნოლოგიისა და ეპიდემიოლოგიის ყველა სახელმძღვანელოს საფუძველია, თუმცა 2020 წლის დასაწყისიდან ეს სიმართლე... პოლიტიკური მიზანშეწონილობის გამო დაუყოვნებლივ გაუქმდაშედეგად, იმუნურ სისტემას ცუდი რეპუტაცია აქვს. ჩვენი მიკრობული გარემოს მსგავსად, იმუნური სისტემის რეპუტაცია სერიოზულად საჭიროებს რეაბილიტაციას.
პანდემიის შემდგომი გერმოფობიის თერაპიის სახელმძღვანელო
როდესაც ვფიქრობდი, თუ როგორ გადმომეცა მიკრობებთან ჩვენი ანტიმყიფე ურთიერთობის, პანდემიური მეცნიერების პოლიტიზაციის, მასობრივი პანიკის დამანგრეველი შედეგებისა და უსაფრთხოების რეაგირების შესახებ, მივხვდი, რომ წიგნისთვის უნიკალური თემა მქონდა. ბევრი წიგნი იქნებოდა იმის შესახებ, თუ როგორ „არავინ მოკვდებოდა თუ უბრალოდ გვქონდა უფრო ადრე და უფრო ძლიერად დაიხურეთ და დაიფარეთ ნიღაბი„და მეორე მხარეს ბევრი წიგნი იქნებოდა, სადაც დეტალურად იქნებოდა აღწერილი მასობრივი პანიკა, კორუმპირებული პოლიტიკადა შედეგად მიღებული თანმხლები განადგურება დაბლოკვები, სკოლის დახურვადა მანდატები... თუმცა, მეგონა, რომ თემების ასეთი უნიკალური კომბინაციით სხვა წიგნი აღარ გამოვიდოდა. ამიტომ, მომიწია მისი დაწერა. და სწორედ ამას ვაკეთებ 2021 წლის დასაწყისიდან. ეს ხანგრძლივი პროცესი იქნება, მაგრამ მე მსიამოვნებს.
თავდაპირველად, ჩემი ძალისხმევა მიმართული იყო იდეის მხოლოდ სამეცნიერო კომუნიკაციის წიგნად წარმოჩენაზე. 2020 წლამდე ამ თემებზე რომ დამეწერა, ისინი საკამათო არ იქნებოდა. თუმცა, ახლა საკამათოა. ამრიგად, ტრადიციული გამომცემლები წიგნს პოლიტიკურად მიიჩნევდნენ და ისინი ნაკლებად იყვნენ მზად, ჩაერთონ ნებისმიერ საკითხში, რასაც სარისკოდ მიიჩნევდნენ (გასაკვირი არ არის, რომ ასევე არსებობს გამოცემის უსაფრთხოების კულტურა).
საბედნიეროდ, ჩემმა მცდელობებმა, ეს იდეები უფრო ფართო საზოგადოებისთვის გამეზიარებინა, ყურადღება მიიპყრო. ჯეფრი ტაკერი და ბრაუნსტონის ინსტიტუტისექტემბრიდან ბრაუნსტოუნმა განმეორებით და ჩემი Substack-ის მრავალი სტატიის პოპულარიზაცია მოვახდინე. გამიმართლა, რომ შევხვდი ბრაუნსტოუნთან დაკავშირებულ მეცნიერებს და სხვა პრინციპულ ადამიანებს, რომელთაგან თითოეული ერთგულია პანდემიის მოკლევადიან პერიოდში დაზარალებულთა - მუშათა კლასის წარმომადგენლების, ბავშვებისა და განვითარებად ქვეყნებში მცხოვრები ადამიანების - დასაცავად.
აღფრთოვანებას იწვევს ის ფაქტი, რომ ეს ერთგულება გრძელდება პირადი და პროფესიული თავდასხმებისა და ცენზურის მუდმივი ნაკადის მიუხედავად. ამ პრინციპების გადარჩენისთვის აუცილებელია მხარდამჭერი საზოგადოების არსებობა.
ამ ურთიერთობის შედეგად, სიხარულით გაცნობებთ, რომ ბრაუნსტოუნის ინსტიტუტი გამოაქვეყნებს მიკრობული პლანეტის შიში: როგორ გვაქცევს მიკრობული უსაფრთხოების კულტურა ნაკლებად უსაფრთხოდ ()იმედია) 2022 წლის ბოლოსთვის. ეს იქნება ერთ-ერთი იმ წიგნებიდან, რომლებიც ბრაუნსტოუნმა მომდევნო ერთ-ორ წელიწადში გამოსცა და მოხარული ვარ, რომ ასეთ გამორჩეულ სიაში მოვხვდი.
ზოგიერთმა შეიძლება იფიქროს, რომ ამ გზავნილის მნიშვნელობა პანდემიის დასრულებასთან ერთად შემცირდება. თუმცა, უმნიშვნელოვანესია გვახსოვდეს, რომ კარანტინისა და მანდატის მომხრე ბრბოსთვის... ეს ახლა ნებისმიერი მომავალი კრიზისის სახელმძღვანელოაპოლიტიკოსები და საზოგადოებრივი ჯანდაცვის წარმომადგენლები სასოწარკვეთილად ელიან გამარჯვების აღლუმს და ისინი გააგრძელებენ წერას თვითგანდიდებისკენ მიდრეკილი წიგნები იმის შესახებ, თუ როგორ გადაარჩინა მათმა გადამწყვეტმა მოქმედებამ და გაბედულმა ლიდერობამ მსოფლიო. ეს ნიშნავს, რომ ისინი ერთგულნი არიან ისტორიის საკუთარი დამახინჯებული ვერსიის და ასევე განწირულები არიან მისი გამეორებისთვის.
ერთადერთი ალტერნატივა სიმართლის ხმამაღლა და განმეორებით გახმოვანებაა, რაც შეიძლება მეტი ხელმისაწვდომი და თვალსაჩინო ფორმით. და ეს აუცილებლად უნდა მოხდეს, რადგან გამარჯვების წრე არ არსებობს.
-
სტივ ტემპლტონი, ბრაუნსტოუნის ინსტიტუტის უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი, ინდიანას უნივერსიტეტის მედიცინის სკოლაში - ტერ ჰოტე, მიკრობიოლოგიისა და იმუნოლოგიის ასოცირებული პროფესორია. მისი კვლევა ფოკუსირებულია ოპორტუნისტული სოკოვანი პათოგენების მიმართ იმუნურ რეაქციებზე. ის ასევე მუშაობდა გუბერნატორ რონ დესანტისის საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის მთლიანობის კომიტეტში და იყო „კითხვები COVID-19 კომისიისთვის“ დოკუმენტის თანაავტორი, რომელიც მიეწოდა პანდემიაზე რეაგირებაზე ორიენტირებული კონგრესის კომიტეტის წევრებს.
ყველა წერილის ნახვა